هرچه روند مذاکرات به پیش می رود، شاهدیم که میزان توقعات و زیاده خواهی های طرف مقابل افزایش می یابد که این زیاده خواهی ها بعضاً‌ منجر به عقب نشینی هایی از سوی تیم مذاکره کننده ما گردیده است، عقب نشینی هایی که بعضاً بدون مابه ازای مناسب رخ داده اند و تنها بهایی بوده اند برای عدم ترک میز مذاکره توسط رقیب و يا براي تمدید مذاكرات.

یادم هست چند ساعت قبل از تصویب توافق ژنو، رسانه هاي طرف مقابل گفتند که همان روز پایان فرصت ایران برای رسیدن به توافق موقت است و اگر به توافقی دست پیدا نکنند، فرصت ایران تمام خواهد شد که در كمتر از چند ساعت شاهد عقد توافق ژنو شدیم و هرچه زمان گذشت، مشخص شد که اين توافق به لحاظ حقوقی و حفظ منافع ملی ایرادات اساسی دارد، بزرگترين ایراد توافق ژنو این بود که مهمترین دغدغه طرف مقابل که همان خط تولید سوخت 20 درصد و ذخیره آن بود را به صورت نقد رفع می کرد ولی دغدغه های اصلی ما را در خصوص تحریم های اصلی بانکی و نفتی مرتفع نمی نمود، اين اولين گام براي رشد نامتوازن توافقات بين بود كه در نهايت باعث شد با از دست دادن راحتِ چيزهايي كه در ابتدا چندان براي ما مهم نبودند (و البته براي طرف مقابل مهم بودند)، دست برتر در مذاكرات را از دست بدهيم، به نحوي كه براي توافقات نهايي ناچار به معامله سرچيزهايي شويم كه حقيقتاً براي مان مهم بودند.

در بیانیه لوزان هم همین مسئله تکرار شد، در روزی که فرصت مذاکرات لوزان تمام شده بود و قرار بود تیم مذاکره کننده بدون بیانیه و با دست خالی به کشور بازگردد، ناگهان ورق برگشت و طرفین به صدور یک بیانیه مشترک دست زدند، بیانیه ای که با توجه به دستور رهبری مبنی بر جلوگیری از توافق دو يا چند مرحله ای، به دروغ به عنوان یک بیانیه ساده وغیرالزام آور معرفی گردید، لیکن بعدها از سوی آقايان صالحی، عراقچی و امروز از سوی دکتر ظریف اذعان شد که طرف مقابل نسبت به توافق لوزان، به اصطلاح دبه یا زیاده خواهی کرده است و این نشان می دهد كه عملاً‌ دولت در لوزان نيز شتابزده تن به یک بیانیه و توافق الزام آور و غير دقيق داده است؛ متأسفانه در حالی كه این مسئله جزء خطوط قرمز نظام بود، مذاكره كنندگان ما به لحاظ فشاری كه در آن قرار داشتند و شايد نفعي كه به لحاظ سياسي از توافق لوزان مي بردند، به آن دست یازدیند.

و امروز نیز که طرف مقابل با زیاده خواهی هاي جديدش نسبت به بيانيه لوزان، موجب مانع تراشی در مسیرمذاکرات، پیچیده شدن و نياز به وقت بیش از اندازه پيش بيني شده برای رسیدن به توافق شده است و در حالی که جناب عراقچی از احتمال تمدید مذاکرات سخن به میان آورد، فوراً‌ طرف آمریکایی بیان کرد که به تمدید مذاکرات نمی اندیشد و این مسئله با توجه به سوابق گذشته، همچنان خطر یک توافق شتابزده و اشتباه را ایجاد مي كند.

متأسفانه سابقه مذاکره کنندگان ما نشان داده است که با توجه به علائمی مانند تشکیل “کمیپین نه به عدم توافق هسته ای” یا مصاحبه تلويزيوني دكتر ظريف با شبكه هاي خارجي مبني بر “اعلام خطر باخت انتخاباتي و بازگشت غرب ستیزان در اثر نرسیدن به توافق” و عدم واکنش مناسب در برابر “نقض توافق ژنو به لحاظ وضع تحریم های جدید و عدم رفع واقعی تحریم های مندرج در توافق”، اینقدر به رسیدن به توافق اصرار دارد که می توان با تهدید به ترك ميز مذاكره يا عدم تمديد مذاكرات، امتيازات بيشتري گرفت و امروز تمایل مذاکره کنندگان ایرانی به تمدید مذاکرات و بي علاقگي ظاهري آمریکایی ها به آن ، زنگ هشدار خطر یک توافق ناموزون و غیرقابل قبول و يا دادن امنيازات ديگر را در اذهان به صدا درمي آورد.

نتيجه: در حالي كه طرف مقابل احساس مي كند دولت ما به خاطر نيازي كه به توافق از خود نشان داده، حاضر است به هر ذلتي براي تمدید مذاکرات تن دهد، مطمئناً رسيدن به يك روند صحيح از مذاكره و يا نائل شدن به يك توافق منطقي و نهايي دور از دسترس خواهد بود، مگر اين كه طرف مقابل كه اتفاقاً بيش از ما به توافق نياز دارد متوجه شود مذاكراه كنندگان ايراني حاضر به عقد توافق به هر قيمتي نيستند و اين مهم به دست نمي آيد مگر وقتي كه پشت مذاكره كننگان به حمايت مردم و تلاش بدنه اقتصادي دولت به اجراي اقتصاد مقاومتي گرم باشد و اينك در حالي كه مردم همچنان در حمايت از دولت و نظام به دليل درك شرايط اقتصادي نسبت به حذف يارانه هاي نقدي يا بنزيني خود، بي تابي نكرده اند، اين تكليف دولت است كه با بكارگيري اقتصاد مقاومتي، شفافيت اقتصادي، ارتقاي سلامت اقتصادي، دور شدن از اقتصاد نفتي، اخذ ماليات واقعي از متمولين و اهتمام خاص به توليد، حربه دشمن در استفاده ابزاري از تحريم ها را خنثي نمايد. در شرايط موجود مذاكره كنندگان ما بايد با برجسته كردن زياده خواهي هاي طرف مقابل تلاش كنند او را به واقع مقصر شكست احتمالي در مذاكرات نشان دهند و اين شايد تنها روش مجازي باشد كه بتوان با توسل به آن طرف مقابل را پاي ميز مذاكره نگه داشت و گرنه استفاده از روش هاي غير عزتمندانه، نه مورد رضايت مردم است و نه منجر به منافع ملي و نه موجب عقد توافق برد برد.

بازدیدها: 132